تولیدسبز- جهان در سال ۲۰۲۵ شاهد یک تحول تاریخی در پارادایم اقتصادی بودبه نحوی که برای اولینبار، سرمایهگذاری در انرژیهای پاک و فناوریهای اقلیمی نه به عنوان یک هزینه یا تعهد اخلاقی، بلکه به عنوان موتور اصلی رشد اقتصادی و رقابت صنعتی در مقیاس جهانی ظهور کرد. در عصری که بیثباتی ژئوپلیتیک، فشارهای تورمی و بحرانهای زنجیره تأمین، بنیانهای سنتی اقتصاد را متزلزل کرده است، سرمایهگذاری سبز به یک پناهگاه امن استراتژیک و محرک نوآوری تبدیل شد. این گزارش، با استناد به دادههای نهایی نهادهای مالی و سازمانهای بینالمللی پیشرو، به تحلیل کمّی و کیفی این نقطه عطف میپردازد و نشان میدهد چگونه یک همگرایی بیسابقه بین سیاستهای دولتی، نوآوری تکنولوژیک و جریانهای سرمایه، مسیر یک تغییر ساختاری برگشتناپذیر را در نظام مالی جهانی هموار کرده است.
عملکرد کلیدی و دادههای نهایی ۲۰۲۵
داده نهایی IEA (فوریه ۲۰۲۶): سرمایهگذاری در انرژیهای پاک به ۲ تریلیون دلار در ۲۰۲۵ رسید. ظرفیت جدید نصبشده تجدیدپذیر به ۵۵۰ گیگاوات افزایش یافت که ۹۵٪ از کل ظرفیت جدید نیروگاهی جهان را تشکیل میداد. سال ۲۰۲۵ یک نقطه عطف تاریخی بود. هر روز، بیش از ۱.۵ گیگاوات انرژی خورشیدی در سراسر جهان نصب شد. چین به تنهایی ۶۰٪ از این ظرفیت را اضافه کرد." (فاتح بیرول، مدیر اجرایی IEA، در کنفرانس مطبوعاتی سالانه، فوریه ۲۰۲۶).
- گزارش نهایی بانک جهانی (ژانویه ۲۰۲۶): مجموع بستههای محرک مالی سبز اجراشده توسط کشورهای G20 تا پایان ۲۰۲۵ به ۱.۷ تریلیون دلار رسید. طرحهایی مانند IRA در آمریکا و Fit for 55 در اتحادیه اروپا بهطور مستقیم مسئول جذب ۷۵۰ میلیارد دلار سرمایهگذاری خصوصی بودند. انتشار جهانی اوراق سبز (Green Bonds) در ۲۰۲۵ به ۱.۳ تریلیون دلار رسید که ۳۰٪ نسبت به ۲۰۲۴ رشد داشت (منبع: مؤسسه مالی بینالمللی - IIF). دارایی تحت مدیریت (AUM) صندوقهای مبتنی بر معیارهای ESG از ۵ تریلیون دلار فراتر رفته و جریان ورودی سرمایه به این صندوقها در نیمه دوم ۲۰۲۵ به دلیل بهبود استانداردهای گزارشدهی و کاهش نگرانیهای "سبزشویی"، شتاب گرفته است.
عملکرد بخشهای پیشرو در ۲۰۲۵
داده نهایی آژانس بینالمللی انرژیهای تجدیدپذیر (IRENA): سرمایهگذاری عملیاتی در پروژههای هیدروژن سبز به ۳۰۰ میلیارد دلار در ۲۰۲۵ رسید. ۱۰ پروژه بزرگ الکترولیز در عربستان سعودی، استرالیا و نامیبیا راهاندازی شدند. به طور مثال پروژه "NEOM Green Hydrogen" در دسامبر ۲۰۲۵ به بهرهبرداری کامل رسید و سالانه ۱.۲ میلیون تن هیدروژن سبز تولید خواهد کرد (منبع: گزارش سالانه نئوم، ژانویه ۲۰۲۶) همچنین فروش جهانی خودروهای برقی (BEV) به ۲۵ میلیون دستگاه در ۲۰۲۵ رسیده که ۳۵٪ از کل فروش خودروهای سواری را تشکیل میداد. چین با ۱۳.۵ میلیون دستگاه، اروپا با ۶ میلیون و آمریکا با ۴ میلیون دستگاه بازارهای برتر بودند در این باره سرمایهگذاری در زیرساختهای شارژ به ۱۸۰ میلیارد دلار افزایش یافته وبه سرعت در حال رشد است. (منبع: گزارش تحول انرژی مکینزی، ژانویه ۲۰۲۶).
بر اساس گزارش ویژه IEA درباره CCUS (ژانویه ۲۰۲۶) ظرفیت عملیاتی جذب و ذخیره کربن در ۲۰۲۵ دو برابر شد و به ۱۵۰ میلیون تن در سال رسید. آمریکا و اروپای شمالی پیشتاز بودند.
نکته این که سرمایهگذاری در حوزه انرژی زمینگرمایی پیشرفته (Enhanced Geothermal) به دلیل پیشرفتهای فناوری، سه برابر شد و به ۱۰ میلیارد دلار رسید.
۳. چالشهای برجسته سال ۲۰۲۵
بر اساس گزارش کنفرانس تجارت و توسعه ملل متحد (UNCTAD) در ژانویه ۲۰۲۶ بیش از ۸۰٪ از سرمایهگذاری سبز جهانی در اقتصادهای پیشرفته و چین متمرکز شده و کشورهای کمدرآمدتنها ۲.۵٪ از کل سرمایه در این حوزه را را جذب کردنده اند. بدینترتیب "شکاف مالی برای تطبیق با تغییرات اقلیمی (Adaptation Finance) در کشورهای در حال توسعه در ۲۰۲۵ به ۴۰۰ میلیارد دلار در سال رسید چرا که تنها یکچهارم منابع مورد نظر تأمین مالی شده است." (رئیس گروه بانک جهانی).
موضوع دیگر که بر اساس تحلیل مؤسسه مکینزی انجام گرفته نشاندهنده کمبود مهارتهای فنی سبز (تکنیسینهای توربین بادی، مهندسان شبکه) و وابستگی به مواد معدنی بحرانی (مانند لیتیوم و کبالت) است که باعث کاهش رشد برخی پروژهها در نیمه دوم ۲۰۲۵ شده اند.
علاوه بر این موارد گزارش هایی نیز منتشر شده که بر اساس انها در برخی مناطق اروپا و آمریکای شمالی، اعتراضات علیه پروژههای انرژی بادی و خطوط انتقال جدید ("NIMBYism") منجر به تأخیر در اجرای پروژهها گردیده.
۴. روندهای نوظهور و درسهای کلیدی برای ۲۰۲۶
هوش مصنوعی در بخش بهینهسازی انرژی هر روز بیش از روز گذشته مورد بهره برداری قرار میگیرد به ترتیبی که شرکتهایی مانند آمریکن اکسپرس هر روز بیش از روز گذشته از هوش مصنوعی عمیق گوگل(Google DeepMind) برای مدیریت پیشبینانه شبکههای برق و کاهش مصرف انرژی در مراکز داده استفاده کرده اند.
موضوع جالب توجه دیگر این که تمرکز بر اقتصاد چرخهای (Circular Economy) و سرمایهگذاری در بازیافت باتریهای لیتیومی و پنلهای خورشیدی ۵۰٪ رشد داشته و به ۷۰ میلیارد دلار رسیده است.
و در نهایت این که سال ۲۰۲۵ در تاریخ اقتصادی جهان به عنوان سالی ثبت خواهد شد که گذر از وعده به عمل در انتقال انرژی محقق شد. اما با وجود سرمایهگذاری بیسابقه ۲.۸ تریلیون دلاری و ثبت رکورد در استقرار انرژیهای تجدیدپذیر، همچنان دو واقعیت متضاد در این حوزهخودنمایی می کند از یک سو، تسریع شتابان در اقتصادهای پیشرفته ثابت میکند فناوریهای پاک اکنون از نظر اقتصادی کاملاً رقابتی هستند و از سوی دیگر، یک شکاف عمیق و خطرناک در تأمین مالی کشورهای در حال توسعه را نشان می دهد که تهدیدی برای جهان محسوب می شود چرا که نشان دهنده دو قلمروی نابرابر با سرعتهای متفاوت در مسیر کربن صفر است از این منظر موفقیت آینده جهان در حفظ محیط زیست و اقتصاد پویا نه در ثبت رکوردهای جدید سرمایهگذاری، بلکه در توانایی نظام مالی جهانی برای دموکراتیکسازی دسترسی به سرمایه سبز، مقابله با چالش «سبزشویی» از طریق استانداردهای شفاف، و اولویتدادن به سرمایهگذاری در انطباق و تابآوری اقلیمی خواهد بود. سال 2026 آزمون واقعی برای جهاتن برای تکمیل و تعمیم انقلاب صنعتی سبز بارویکرد سرمایه گذاری سبز است.
منابع نهایی مورد استناد (۲۰۲۵ - منتشرشده در ۲۰۲۶)
- IEA – World Energy Investment 2026 (Full-Year 2025 Data), February 2026.
- BloombergNEF – Energy Transition Investment Trends 2026 (Definitive Figures for 2025), February 2026.
- World Bank Group – Global Economic Prospects and Climate Finance: A Year in Review, January 2026.
- International Institute of Finance (IIF) – Global Sustainable Finance Monitor 2025, January 2026.
- BlackRock Investment Institute – 2026 Global Outlook: The Green Acceleration, January 2026.
- IRENA – Renewable Capacity Statistics 2026 and Green Hydrogen Market Review 2025, February 2026.
- McKinsey & Company – The State of the Energy Transition: 2025 in Review, January 2026.
- UNCTAD – World Investment Report 2026: Investing in a Just Transition, January 2026.
- Goldman Sachs Research – Carbonomics: The Year of Execution – 2025 Data Recap, February 2026.
- Climate Action Network (CAN) – Climate Finance Shadow Report 2026, January 2026.
- Boston Consulting Group (BCG) – Winning in the Net-Zero Economy: Lessons from 2025, January 2026.
- World Economic Forum – Fostering Effective Energy Transition 2026 Report, January 2026.
این گزارش با استفاده از اخبارمطالب روز، دیتای استخراج شده از هوش مصنوعی، همراه با بررسی و تنظیم همکاران ما در تحریریه اخبار پولی مالی تهیه شده است.
